Wanneer een aanmerkelijkbelanghouder emigreert, legt de Belastingdienst een conserverende aanslag op over de waarde van het aanmerkelijk belang op het moment van vertrek. Deze aanslag stelt de belastingclaim veilig, zonder deze direct invorderbaar te maken. Bij emigratie buiten de EU eist de Belastingdienst zekerheid om het uitstel van invordering te waarborgen. Dit biedt de garantie dat er voldoende middelen beschikbaar zijn om de belasting alsnog te innen. In dit artikel bespreken we de vormen van zekerheid die de Belastingdienst doorgaans accepteert en wat dit concreet betekent voor belastingplichtigen die buiten de EU emigreren.
Wettelijke context en jurisprudentie binnen de EU
Binnen de Europese Unie is de eis van zekerheid bij conserverende aanslagen onder druk komen te staan door jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie (HvJ EU). Op 7 september 2006 deed het Hof uitspraak in zaak C-470/04 (N), waarin het oordeelde dat de Nederlandse exitheffing bij emigratie van een aanmerkelijkbelanghouder een belemmering vormt voor het EU-recht, specifiek voor het recht op vrije vestiging. Deze uitspraak leidde ertoe dat de Belastingdienst afzag van de verplichting tot zekerheidstelling bij emigratie binnen de EU en automatisch uitstel van betaling verleende. Voor emigratie buiten de EU blijft de verplichting tot zekerheidstelling echter van toepassing.
Vormen van zekerheid bij emigratie buiten de EU
De Belastingdienst geeft de voorkeur aan zekerheden die eenvoudig te stellen, te bewaken en – indien noodzakelijk – uit te winnen zijn. Dit voorkomt waardefluctuaties en zorgt voor stabiliteit in het waarborgen van de belastingclaim. Hieronder staan de geaccepteerde zekerheden:
- Bankgarantie:
Een bankgarantie is een veelgebruikte vorm van zekerheid. Hierbij garandeert een bank de betaling van de belasting als de belastingplichtige niet aan zijn verplichtingen voldoet. Deze vorm biedt de Belastingdienst stabiele dekking en is relatief eenvoudig in te stellen en uit te winnen. - Hypotheek op onroerend goed:
Een hypotheek op een woning of bedrijfspand kan als zekerheid dienen. Dit biedt de Belastingdienst het recht om, indien nodig, het onroerend goed te verkopen om de belastingclaim te voldoen. - Verpanding van volwaardige vorderingen:
Een volwaardige vordering kan worden verpand als deze een stabiele en liquide waarde heeft. Dit biedt de Belastingdienst een relatief vaste dekking en beperkt risico’s van waardeschommelingen.
Zekerheidsvormen die minder vaak worden geaccepteerd
De Belastingdienst accepteert niet alle vormen van zekerheid, vooral wanneer de waarde aanzienlijk kan fluctueren of lastig te waarborgen is. Voor emigranten buiten de EU is het relevant om op de hoogte te zijn van zekerheden die doorgaans minder vaak worden geaccepteerd:
- Aandelen en voorraadverpanding: Aandelen en voorraden kunnen sterk in waarde fluctueren, waardoor deze vormen minder geschikt zijn als zekerheid voor een belastingclaim op lange termijn. De verpanding van voorraden zonder bezit (bezitloze verpanding) wordt om die reden vaak niet geaccepteerd.
- Positieve of negatieve hypotheekverklaring: In veel gevallen accepteert de Belastingdienst geen positieve of negatieve hypotheekverklaring. Deze verklaringen geven slechts de intentie om bij problemen een hypotheek te verstrekken en bieden daardoor geen directe zekerheid.
Conclusie: belang van zorgvuldige keuze in zekerheid bij emigratie buiten de EU
Voor aanmerkelijkbelanghouders die emigreren naar een land buiten de EU is het belangrijk om alvast na te denken over een passende vorm van zekerheid voor de conserverende aanslag. Zodra de Belastingdienst de aanslag oplegt, wordt zekerheidstelling noodzakelijk als men uitstel van betaling wenst. Een goedgekozen zekerheidsvorm, zoals een bankgarantie, hypotheek op onroerend goed of verpanding van volwaardige vorderingen, helpt niet alleen om te voldoen aan de eisen van de Belastingdienst, maar biedt ook rust en duidelijkheid over de fiscale gevolgen op lange termijn. Zo kunnen belastingplichtigen optimaal gebruikmaken van het uitstel van betaling zonder risico op onverwachte invorderingsproblemen.
